Bu rapor, Opus 4.7 tarafından hazırlanmıştır. Yapay zekâ destekli üretim sürecinde veri hataları ve halüsinasyon riskleri bulunabilir; yatırım kararlarında raporda atıfta bulunulan kaynakların birinci elden doğrulanması gereklidir. Raporun sonundaki yasal uyarının da mutlaka okunması tavsiye edilir.
Ağır sıklet sektörlerin tamamına yakını aynı anda zayıfladı: otomotiv, hazırgiyim, makine, iklimlendirme ve elektrik elektronikte çift haneli yıllık düşüşler birikirken savunma havacılık tek başına 250 mn USD'lik yıllık katkı sağladı.
Tablo A — Önceki Aya Göre (MoM)
| # | En Çok Artan | MoM % | En Çok Azalan | MoM % |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Tütün | +%13,6 | Fındık ve Mamulleri | -%36,0 |
| 2 | Savunma ve Havacılık Sanayii | +%3,1 | Kuru Meyve ve Mamulleri | -%26,5 |
| 3 | (Diğer tüm sektörler negatif) | — | Mücevher | -%26,2 |
Tablo B — Geçen Yılın Aynı Ayına Göre (YoY)
| # | En Çok Artan | YoY % | En Çok Azalan | YoY % |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Savunma ve Havacılık Sanayii | +%33,7 | Mücevher | -%47,3 |
| 2 | Yaş Meyve ve Sebze | +%13,8 | Zeytin ve Zeytinyağı | -%34,1 |
| 3 | Fındık ve Mamulleri | +%12,3 | Kuru Meyve ve Mamulleri | -%30,3 |
Tablo C — 3 Aylık Kümülatif Momentum (Rolling 3M vs Önceki 3M)
| # | En Çok Artan | 3A Trend % | En Çok Azalan | 3A Trend % |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Gemi, Yat ve Hizmetleri | +%48,8 | Yaş Meyve ve Sebze | -%31,7 |
| 2 | Fındık ve Mamulleri | +%28,0 | Savunma ve Havacılık Sanayii | -%25,1 |
| 3 | Kimyevi Maddeler ve Mamulleri | +%24,8 | Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller | -%19,0 |
Dikkat Çeken Noktalar. Mayıs 2026'da MoM görüntüsünde 26 sektörün 24'ü ekside; geniş tabanlı bir aylık daralma var, dolayısıyla MoM tek başına yorumlanmamalı. Kimyevi maddeler hem yıllık (+%7,6) hem 3 aylık trendde (+%24,8) ön planda kalmaya devam ediyor; bu üst üste ikinci ay görülen sürekli bir sinyal (önceki ay +%19,1 YoY). Savunma havacılık YoY tablosunda lider olsa da 3 aylık trendde -%25,1 ile zayıflıyor; ay bazlı oynaklığı yüksek, ihale takvimine bağlı bir kalem olduğu için ardışık ayları izlemek gerek. Tütün +%13,6 MoM ile küçük bir kalem (92 mn USD), küçük baz etkisi nedeniyle vurgulanan bir sinyal olarak alınmamalı.
| Ülke | İhracat (mn USD) | MoM % | YoY % | 3A Trend % |
|---|---|---|---|---|
| IRAK | 640,5 | -%6,1 | -%33,0 | -%26,0 |
| UKRAYNA | 308,0 | -%4,7 | +%0,3 | +%10,4 |
| SURİYE | 208,6 | -%15,8 | +%11,1 | +%14,4 |
| İRAN | 200,0 | +%15,1 | -%9,5 | -%20,0 |
IRAK. Üç farklı ufak başlık birden çatladı: mobilya 55 mn USD ile yıllık -%52,5, elektrik elektronik 32 mn USD ile -%63,7, hububat 104 mn USD ile -%27,3. Tek tek bakıldığında her biri 60 mn USD altı, ama toplamda Irak'ın yıllık kaybının büyük kısmını açıklıyorlar. Önceki ay Irak yıllık -%5,2 idi (TIM Nisan 2026); -%33'e geçiş tek ayın oynaklığı değil, 3 aylık trendin de -%26 olması yapısal bir bozulmaya işaret ediyor.
SURİYE. Düşük baz üzerinden büyüme görüntüsü sürüyor: önceki ay yıllık +%53,2 idi, bu ay +%11,1. Üç aylık trend +%14,4 ile pozitif. Çimento cam seramik 29 mn USD ile yıllık +%121, tütün 9 mn USD ile +%502 — mutlak büyüklükler 30 mn USD altında olduğundan baz etkisi uyarısı geçerli, ama yön belirgin.
İRAN. Aylık +%15 sıçraması küçük taban etkisiyle yorumlanmalı (200 mn USD); kimyevi +%41,4 MoM tek aylık zıplama. Yıllık -%9,5 ve 3 aylık trend -%20 ile orta vadede negatif eğilim sürüyor.
UKRAYNA. Yıllık değişim sıfıra yakın (+%0,3) ama 3 aylık trend +%10,4 ile yukarı; elektrik elektronik 64 mn USD ile yıllık +%43,5, kimyevi 89 mn USD ile +%14,6. Yeniden inşa kaynaklı kalemlerin sürekliliği gözleniyor (önceki ay yıllık +%18,3 idi).
| # | Ülke | İhracat (mn USD) | MoM % | YoY % | 3A Trend % |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | ALMANYA | 1.516,4 | -%19,7 | -%16,2 | +%5,6 |
| 2 | ABD | 1.101,4 | -%4,4 | -%4,6 | +%11,7 |
| 3 | İTALYA | 1.058,6 | -%18,5 | -%7,2 | +%20,6 |
| 4 | İSPANYA | 993,7 | -%3,4 | -%3,0 | +%22,6 |
| 5 | BİRLEŞİK KRALLIK | 986,7 | -%17,5 | -%24,2 | +%3,6 |
| 6 | FRANSA | 852,9 | -%9,1 | -%2,9 | -%1,6 |
| 7 | IRAK | 640,5 | -%6,1 | -%33,0 | -%26,0 |
| 8 | HOLLANDA | 596,1 | -%18,9 | -%10,9 | +%4,0 |
| 9 | ROMANYA | 518,9 | -%19,8 | -%30,4 | +%24,9 |
| 10 | POLONYA | 451,9 | -%23,0 | -%12,2 | +%0,7 |
Top 10 özet okuması. En güçlü 3 aylık trend ivmesi İspanya, Romanya ve İtalya'da; en zayıflar Irak ve Fransa. Otomotiv kalemi 8 ülkede çift haneli yıllık daralma gösterirken yalnızca Fransa (+%17,5) ve Hollanda (+%14,6) pozitif kaldı — geniş tabanlı bir Avrupa otomotiv talep zayıflığının göstergesi. Buna karşılık kimyevi 5 ülkede çift haneli pozitif (ABD, İspanya, İtalya, Polonya, Ukrayna) — bu da geniş tabanlı kimya talebi sinyali, üstelik 3 aylık sektör trendi (+%24,8) ile uyumlu.
| Grup | İhracat (mn USD) | YoY % | YoY Mutlak (mn USD) | MoM % | Önceki Ay YoY % |
|---|---|---|---|---|---|
| AB-4 | 4.421,6 | -%8,9 | -432,4 | -%14,2 | +%21,7 |
| Afrika Örneklem | 1.300,4 | +%10,7 | +125,8 | -%1,5 | +%27,9 |
| Rusya/BDT | 1.142,7 | -%8,8 | -109,7 | -%10,2 | +%9,7 |
| Orta Doğu Öncelikli | 865,3 | -%26,9 | -318,0 | -%6,0 | -%3,0 |
Ayın en belirgin sinyali AB-4'te yön değişimi: grup önceki ay yıllık +%21,7 büyürken bu ay -%8,9'a geçti. Yön döndüren temel kalem Almanya otomotivi (-%15,7) ve hazırgiyim (-%31,4). Buna karşılık Afrika örneklemi +%10,7 ile yukarı yönlü trendi koruyor; üç ay üst üste pozitif YoY (önceki ay +%27,9). Orta Doğu Öncelikli grup (-%26,9) ikinci ay üst üste eksiyi koruyor — büyük kısmı yine Irak kaynaklı. Coğrafi açıdan AB ağırlığı bu ay azaldı, Avrupa-dışı pazarların payı genişledi; ancak bu, Avrupa'nın olağan ay momentumunu kaybetmesinden kaynaklanan göreli bir kayma, mutlak büyümeden değil.
| Sektör | İhracat (mn USD) | Pay % | MoM % | YoY % | 2 Yıl % | 5Y Mayıs Ort. (mn USD) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Otomotiv Endüstrisi | 3.264 | %16,8 | -%15,3 | -%17,3 | +%1,5 | 2.875 |
| Kimyevi Maddeler ve Mamulleri | 2.979 | %15,3 | -%4,3 | +%7,6 | -%1,8 | 2.636 |
| Elektrik ve Elektronik | 1.483 | %7,6 | -%16,3 | -%11,6 | -%1,1 | 1.347 |
| Çelik | 1.426 | %7,3 | -%0,9 | -%5,2 | -%2,7 | 1.577 |
| Hazırgiyim ve Konfeksiyon | 1.289 | %6,6 | -%11,2 | -%15,2 | -%21,7 | 1.493 |
| Demir ve Demir Dışı Metaller | 1.177 | %6,1 | -%13,6 | -%4,8 | -%2,6 | 1.139 |
| Savunma ve Havacılık | 992 | %5,1 | +%3,1 | +%33,7 | +%13,3 | 535 |
| Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar | 911 | %4,7 | -%18,1 | -%14,0 | -%14,5 | 913 |
| Makine ve Aksamları | 838 | %4,3 | -%18,3 | -%16,8 | -%21,6 | 892 |
| Tekstil ve Hammaddeleri | 741 | %3,8 | -%17,2 | -%13,2 | -%14,4 | 816 |
| Mücevher | 444 | %2,3 | -%26,2 | -%47,3 | -%22,8 | 545 |
Otomotiv. Mevsimsellik referansı +%13,5 sapma ile cari ay 5 yıl Mayıs ortalamasının üzerinde, yani mutlak olarak hâlâ güçlü seviyede; ancak yıllık -%17,3 ve önceki ay +%17,1 olan MoM eğiliminden bu ay -%15,3'e düşüş ay bazında belirgin bir kırılma. 3 aylık trend +%0,4 ile dengede — momentum sıfıra yapıştı. Ülke ayrımında Almanya, Birleşik Krallık ve İspanya kaybın merkezinde; sadece Fransa pozitif (+%17,5).
Kimyevi maddeler. Cari ay 5 yıl Mayıs ortalamasının %13 üzerinde, yıllık +%7,6, 3 aylık trend +%24,8. İspanya (+%129 YoY), İtalya (+%39,6), Fas (+%202), Libya (+%174) ve ABD (+%23,7) ile üç farklı bölgede eş zamanlı talep var. Bu ayın en sağlam pozitif sinyali.
Elektrik elektronik. Yıllık -%11,6 ve 5 yıl Mayıs ortalamasının %10 üzerinde; mutlak olarak henüz mevsim dışına çıkmış değil ama momentum -%16,3 MoM ile bozuldu. Irak, Birleşik Krallık, İtalya, Fransa baskı kaynakları.
Çelik. Yıllık -%5,2, 5 yıl Mayıs ortalamasının %10 altında. Buna karşılık Birleşik Krallık'a +%105 ve Meksika'ya 27 mn USD'lik açılışlı sürpriz mevcut. 3 aylık trend +%16,6 ile pozitif — yön değişimi başladı.
Hazırgiyim ve konfeksiyon. 5 yıl Mayıs ortalamasının %14 altında, yıllık -%15,2 ve iki yıl önceye göre -%21,7. Yapısal zayıflık devam ediyor. Almanya'ya -%31,4 ve Birleşik Krallık'a -%25,7 başlıca kaynaklar.
Savunma havacılık. 5 yıl Mayıs ortalamasının %85 üzerinde, yıllık +%33,7 ve iki yıl önceye göre +%13,3. Tek aylık ihale temelli oynaklığa rağmen mutlak seviye yüksek. 3 aylık trend -%25,1 olduğundan ısrarla ardışık ayların izlenmesi gerekiyor.
Mücevher. Yıllık -%47,3, 5 yıl Mayıs ortalamasının %19 altında, iki yıl önceye göre -%22,8. Birleşik Krallık (-%62,8) ve BAE (-%65,3) yapısal kayıp kaynağı. İsviçre'ye 39 mn USD'lik bir kalem ortaya çıkmış (önceki yıl 1 mn USD altı); bu kanal değişimi takip değerinde.
Mücevher BAE düşüşü. BAE'ye mücevher 109 mn USD ile yıllık -%65,3 (-206 mn USD). Sektörün toplam -398 mn USD yıllık daralmasının yarısından fazlasını tek başına bu ülke kalemi açıklıyor. İstanbul ile mücevher arasındaki güçlü bağ düşünüldüğünde, İstanbul yıllık -1,4 mlr USD daralmasının kayda değer bir bölümü buradan geliyor.
Sektörel veriler
İhracat
Bu raporda yer alan bilgi, yorum ve değerlendirmeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan görüş ve bilgiler genel nitelikte olup, herhangi bir yatırım aracının alım-satım önerisi ya da getiri vaadi olarak yorumlanmamalıdır. Bu görüşler kişinin mali durumu ile risk ve getiri tercihlerine uygun olmayabilir. Sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilere uygun sonuçlar doğurmayabilir. Raporda kullanılan veriler kamuya açık kaynaklardan derlenmiş olup bilgilerin doğruluğu ve güncelliği konusunda herhangi bir garanti verilmemektedir. Yatırım kararlarınızdan doğabilecek her türlü sonuçtan şahsen sorumlu olduğunuzu unutmayınız.